Thấy dạo này mọi người đua nhau treo chữ, mình xin góp câu chuyện nhỏ in ri:

Một hôm, ba chồng mình thăm đình tình cờ đọc được đôi câu đối bằng chữ Hán có nhiều chữ  viết sai, chữ thì thiếu nét chữ thì lạc nghĩa. Ông viết lại thật chỉnh rồi gặp người cúng đôi liễn. Ông nhẹ nhàng giải thích và khuyên nên sửa lại. Người đó nhất mực cãi cố, khăng khăng khẳng định ông thày cho chữ này rất giỏi rất hay chữ, không việc gì phải sửa. Ba chồng mình buồn bã nói:

- Tui là người chép sử làng vậy xin phép cụ cho tui ghi lại như sau: Vào năm  ...,  ông Y  cúng làng đôi liễn có sai các chữ .... Ông Đ nói nên sửa lại là ... nhưng  ông Y  không sửa  vì cho rằng ông thày X cho chữ đã viết đúng.

Ba chồng mình là Cử nhân Văn khoa, Thủ khoa Viện Hán học - Huế. Ông là người hiền đức, mẫu mực. Mình hiểu nỗi xót xa của ông khi phải đặt bút chép dòng sử như vậy.

*

*  *

Ông nội mình ở miền Nam về quê xủi mả. Ông đến thăm nhà một người giàu có, thấy bức hoành chữ Hán nhụ vàng treo trang trọng ở căn ba, vừa liếc qua đã giật mình và ngượng chín mặt. Hỏi ra mới biết chủ nhà đặt hàng cho thày X, khổ nỗi thày đã dịch “chữ Tác” ra “chữ Tộ” lại khoe đây là văn bản cổ gia truyền hiếm có.

*

Những thày kiểu “Tam đại con gà” như thày X  thời nào cũng có, họ biết một tột thành mười, khua môi múa mép đặng bán cho được chữ. Người mua chữ lại sẵn máu khoe khoang thích được khen sành điệu, cứ thế vung tiền vỗ béo các ông thày dốt hay nói dóc.

Một nét đẹp văn hoá, thú chơi tao nhã bị bán như rứa mua như rứa thì đau đớn thay.

Nói thêm, ở nhà mình các bản văn cúng, văn bia, câu đối, ...  đều viết bằng chữ Quốc ngữ.

*

Chuyện kể thêm:

Thày X biết chuyện vô cùng tức tối, vênh vang đưa vế xuất:

Tiền diện hữu sư vô thời vấn

(Trước mặt có thầy ta cũng không thèm hỏi)

Thày X đâu biết vế đối lại là:

Lân bang thiện cảm ấm sinh cơ

(Láng giềng thân thiện, quý mến thì cuộc sống yên ấm, hạnh phúc)