)
...
Nụ Cười's blog
Chào mừng quý vị đến với Nụ Cười - blog của cô Lê Nam Linh giáo viên Ngữ văn trường THPT Lê Lợi, Đông Hà, Quảng Trị.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu tại thư viện về máy tính của mình. Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái hoặc xem phim hướng dẫn tại đây , thao tác rất đơn giản. Nếu đã đăng ký, quý vị có thể đăng nhập ở phía bên trái.
Cảm ơn quý vị đã đến thăm Nụ Cười's blog !
Gốc > Nhà thơ, nhà văn > Việt Nam >
Lê Nam Linh @ 10:42 15/12/2009
Số lượt xem: 590
Nhà văn Bảo Ninh: Mọi người thế nào thì tôi thế nấy...
 |
 |
 Vào dịp kỷ niệm ngày chiến thắng 30/4 năm nay, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với nhà văn Bảo Ninh, tác giả của cuốn tiểu thuyết “Nỗi buồn chiến tranh”.Trong số những tác phẩm viết về chiến tranh, “Nỗi buồn chiến tranh” (giải thưởng Hội Nhà văn năm 1991) được coi là cuốn tiểu thuyết của Việt Nam được dịch và đọc nhiều nhất trên thế giới.
Thưa nhà văn Bảo Ninh, theo thống kê, “Nỗi buồn chiến tranh” là cuốn tiểu thuyết Việt Nam đầu tiên viết về chiến tranh được dịch và được đọc nhiều nhất trên thế giới. Khi viết cuốn sách này anh không nghĩ đến một ngày nó lại “nổi” thế không? Giải thưởng Hội Nhà văn năm 1991 cho đến nay vẫn được độc giả nhớ đến nhiều bởi giải thưởng ấy ghi dấu chặng đường 5 năm trời đột khởi của văn học nhờ Đổi Mới đất nước. Theo tôi, Đổi Mới là một cách diễn đạt nhẹ nhàng, chứ còn trong thực tế đấy là cả một cuộc cách mạng. Nó có tác động lớn lao và sâu rộng đến mọi mặt của đời sống. Văn học hồi đó thể hiện được rất sâu sắc sự đổi thay ấy. Nguyên Ngọc, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Huy Thiệp, Nguyễn Khắc Trường, Dương Hướng... và các nhà thơ. Ấy là những tên tuổi tiêu biểu cho sự đổi thay và vươn lên kỳ diệu của tâm hồn dân tộc, thể hiện qua văn học trong những năm tháng không thể nào quên ấy. Cuốn “Nỗi buồn chiến tranh” nhận được giải thưởng vào thời kỳ đặc biệt đó nên mặc dù tác giả mới ra ràng vẫn được chú ý. Tác phẩm được sự đánh giá cao của các nhà văn và nhà phê bình Nguyên Ngọc, Nguyễn Quang Sáng, Nguyễn Khải, Hữu Thỉnh, Vũ Tú Nam, Vương Trí Nhàn, Hoàng Ngọc Hiến, Lê Ngọc Trà... nên càng có “thế”. Theo tôi được biết, dịch giả Phan Thanh Hảo, F. Palmos, Võ Băng Thanh, A, Perce đã dịch “Nỗi buồn chiến tranh” ra tiếng Anh một cách kỹ lưỡng, trau chuốt, đậm đà nên thu hút sự chú ý của chi nhánh Anh, của Nxb Random và các tờ báo của Anh như Độc lập, Người quan sát, Người bảo vệ... Tóm lại, nhờ không khí Đổi Mới, nhờ có bản dịch tốt mà cuốn “Nỗi buồn chiến tranh” đã nhập cuộc một cách khá dễ dàng và bình thường vào hệ thống xuất bản chung của nhiều nước. Tuy nhiên, theo tôi biết đây không phải là cuốn đầu tiên đâu. Trước đó đã có nhiều tác phẩm văn học Việt dịch ra tiếng Nga, Đức, Pháp, Trung Quốc, Hàn, Nhật... Anh đã viết cuốn sách này trong tâm trạng như thế nào? Mệt nhoài. Khi viết tiểu thuyết thì ai cũng vậy cả. Kiên là một nhân vật đầy mâu thuẫn với nhiều cảm xúc trái ngược của người lính trong chiến tranh và cả khi hòa bình, nhân vật đó có dáng dấp của anh? Ngay buổi trưa, buổi chiều, buổi tối ngày Toàn Thắng đã có rất nhiều cảm xúc xáo trộn tâm hồn anh bộ đội. Vinh quang rạng ngời, hạnh phúc tột đỉnh của bản thân mình, của đồng đội và đất nước. Mừng vui, ước mơ. Song cũng đã lập tức đập vào mắt những biểu hiện manh nha của những sự thật đáng buồn và đáng căm phẫn mà ngày hôm nay chúng ta thấy đầy rẫy trong đời sống thường nhật. Còn chuyện tình lãng mạn của Kiên và Phương, phải chăng nó bị ám ảnh bởi một tình yêu nào đó trong chính cuộc đời anh? Tình yêu trong những tháng năm lửa đạn là sự nhập một của tình yêu đất nước, tình nghĩa quê nhà, gia đình, tình yêu lứa đôi, nhập một tình yêu và nghĩa vụ của tuổi trẻ, nhập một tình yêu, nỗi đau thương, mơ mộng và nhớ nhung, thủy chung và chia lìa. Đoạn kết câu chuyện, tình yêu đó không đến được với nhau, đó có phải là một cái kết không có hậu? Tôi nghĩ đoạn kết của “Nỗi buồn chiến tranh” là đoạn kết của mười năm hậu chiến, mười năm hậu kỳ thời bao cấp ngột ngạt và khốn quẫn, đoạn kết ấy chứa chất trong nó nhu cầu sống còn của sự nhất thiết phải đổi thay. Đó là Đổi Mới. Cái kết có hậu của cuốn sách tồn tại ở những trang ẩn đằng sau nó. Phần nào vì thế nên có lần cuốn sách đã đổi tên thành “Thân phận tình yêu” chăng? Thân phận của tình yêu là tên đặt tạm cho lần xuất bản đầu tiên. Anh thích cái tên sách nào hơn? Nỗi buồn chiến tranh. Cảm hứng về chiến tranh thường là ngợi ca “đường ra trận mùa này đẹp lắm”(Phạm Tiến Duật), nhưng ngay tên sách của anh đã mang ngụ ý “giải thiêng”, thời đó viết thế anh có sợ mình bị “lạc loài” không? Đường ra trận mùa này đẹp lắm là tình cảm có thật của hầu hết thanh niên nước ta ngày đấy. Vì vậy mà muôn người như một đã xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước. Tuy nhiên, tình người, lòng người đâu chỉ có một âm điệu. Ý chí sẵn sàng lên đường ra trận hàm trong đó lời thề một đi không trở lại, “còn có mong chi đâu ngày trở về”. Ngoài vẻ đẹp mang tính hùng ca, cuộc kháng chiến ba chục năm trời chống Pháp và chống Mỹ còn là hình ảnh đất nước chìm trong lửa đạn với muôn vàn gian khổ, đau thương và mất mát. Đẹp lắm mà cũng buồn lắm. Đẹp lắm khác với vui vẻ lắm. Nói thế thôi, trong số những tác phẩm viết về chiến tranh thì “Nỗi buồn chiến tranh” là cuốn sách dễ đọc, dễ “gây nghiện” cho độc giả. Bản thân anh có “say mê” tác phẩm của mình không? Cám ơn bạn. Còn sự say mê khi viết thì nhiều nhà văn đã tự miêu tả. Tôi không khác và không nói hơn được. Có cả sự dằn vặt, đau đớn, tiếc nuối…và những cảm xúc vui buồn đan xen nữa chứ, thưa anh? Thì vậy mà. Con người, chiến tranh, tuổi trẻ, tình yêu... Cuốn sách có những trang viết đẹp, giàu hình ảnh, thật lòng thì anh thích phần nào nhất trong cuốn sách? Chỉ trừ phi là một cuốn sách rất tệ, còn thì tác phẩm văn học nào cũng có những trang đáng đọc. Đã viết văn thì phải cố hết sức ở mức có thể nhất của mình cho chữ nghĩa. Đậm đà bản sắc dân tộc, chúng ta thường nói vậy và mong vậy, nhưng cụ thể là gì? Theo tôi, đối với nhà văn, thì cái bản sắc đậm đà ấy trước nhất và quan trọng nhất là sức mạnh câu chữ, là tình yêu tiếng Việt được thể hiện ra sao trong tác phẩm. “Nỗi buồn chiến tranh” thành công trên nhiều phương diện, anh có theo một lý thuyết nào không? Sau chiến tranh, còn tương đối trẻ nên hiệu sách có gì tôi đọc tất. Nghĩa là đọc cũng nhiều, song hồi đó cái gì cũng một chiều, kể cả tư duy và sách vở. Nên đọc nhiều mà chẳng thu được nhiều nhặn gì, lại lộn xộn. Tôi chủ yếu học được rất nhiều từ tác phẩm và những lời chỉ bảo của các nhà văn bậc cha chú và bậc đàn anh : Nguyên Ngọc, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Thành Long, Nguyễn Quang Sáng, Triệu Bôn, Hồng Phi, Chu Lai, Cao Tiến Lê... Và, các nhà văn ấy, có thể nói về lý thuyết là các nhà văn hiện thực chủ nghĩa. Tò mò một chút, thời gian viết “Nỗi buồn chiến tranh” trông anh thế nào? Hồi đó cái gì cũng một chiều, kể cả ăn bận và dung mạo. Bạn cứ coi bất kỳ bức hình chụp người nào cỡ bốn chục tuổi sống tại Hà Nội những năm đầu thập niên 90 thì tôi trông y thế. Hiện nay, không có nhiều tác phẩm hay viết về chiến tranh, anh nghĩ thế nào? Chiến tranh là đề tài văn học tuyệt hay mà tôi lại may mắn được tiếp cận. Tiếc là các nhà văn trẻ và cả độc giả trẻ ngày nay không còn quan tâm nhiều tới đề tài văn học ấy. Có ý kiến cho rằng, “Nỗi buồn chiến tranh” thành công một phần bởi nó ra đời đúng thời điểm? Thì như lúc đầu tôi thưa với bạn đấy. Nhờ đất nước và văn học bước vào thời Đổi Mới. “Nỗi buồn chiến tranh” đã mang lại cho anh nhiều thứ: danh tiếng, tiền bạc, nhưng chuyến xuất ngoại… Nhưng nó có mang lại phiền toái gì cho anh không? Danh tiếng, tiền bạc, những chuyến xuất ngoại? Văn chương và nhà văn mà như vậy và chỉ vậy thì thật phù phiếm và đáng trách. Nếu quả thật tôi chỉ thế thì đấy là nỗi buồn lớn nhất của tôi. Có bao giờ anh bị chi phối bởi những cám dỗ (bao gồm cả những ham thích lặt vặt) của đời sống? Mọi sự của đời sống đều không lặt vặt và đều đáng để người ta bị cám dỗ, hoặc chí ít là khiến người ta phải chú ý tới và bị phân tâm. Càng là dân viết văn thì lại càng bị thế. Đời sống thôi thúc bạn viết văn, lại cũng ngăn bạn ngồi vào bàn cặm cụi viết lách. Nghe nói anh đang ấp ủ một cuốn tiểu thuyết thứ 2? Đại khái vậy. Anh lại tiếp tục đề tài chiến tranh? Vâng. Trong suốt những năm qua, kể cả viết tiểu luận, viết báo tôi vẫn chủ yếu chú tâm vào đề tài chiến tranh. Cũ, nhưng biết làm sao. Chiến tranh, ấy là bạn bè đồng đội, là thời tuổi trẻ của tôi. Anh có bao giờ nghĩ rằng, cái bóng của “Nỗi buồn chiến tranh” quá lớn, sẽ trùm lên những cuốn sách sau này của anh? Tiểu thuyết ấy là lĩnh vực đầy gian khó và là sự thách thức lớn nhất, nhưng cũng bởi vậy mà tiểu thuyết là say mê lớn nhất của tôi. Những năm 90 tôi thấy vui và tự hào, có cả phần nào thỏa mãn bởi cảm giác là đã viết khá thành công về đề tài chiến tranh và người lính. Nhưng sự thỏa mãn ấy qua nhanh. Càng ngày tôi càng muốn viết được hơn thế về đề tài đó. Bây giờ, nếu được nói một câu ngắn gọn về bản thân mình, anh sẽ nói gì? Mọi người thế nào thì tôi thế nấy, đấy là tôi. Trần Hoàng Thiên Kim |
Lê Nam Linh @ 10:42 15/12/2009
Số lượt xem: 590
Số lượt thích:
0 người
Truyện cười
NamLinhQT@Gmail.com
Các ý kiến mới nhất